Als kijker sta je er zelden bij stil, maar hoe licht, helderheid en kleur in een scène worden gebruikt, bepaalt hoe je een film of serie beleeft. Filmregisseur en cinefiel Martin Koolhoven legt uit hoe regisseurs jouw kijkervaring beïnvloeden. “In Suzy Q laat ik bewust de kleur rood weg.’’
Een goede film kan je meerdere keren zien en toch iedere keer weer iets nieuws ontdekken. Dat is de klasse van een goede regisseur, die bedenkt vooraf: welk verhaal vertel ik, welke acteurs passen daarbij? Maar ook: hoe breng ik dat verhaal in beeld en welk effect heeft dit op de kijker?
Martin Koolhoven kan als geen ander uitleggen hoe dat werkt. De 57-jarige regisseur, scenarioschrijver en cinefiel is een van Nederlands meest succesvolle en gevierde regisseurs, met hitfilms als Het Schnitzelparadijs, Oorlogswinter en Brimstone. In de video legt hij uit wat de invloed is van licht en kleur op je kijkervaring.
Behind the screen
De magie van licht en kleur
Omdat elke kleur perfectie verdient
Een regisseur denkt na over elk detail. Dus plof je de volgende keer op de bank voor een film? Let dan eens extra op licht en kleur; ze vertellen meer dan je denkt. De slimme Micro RGB-technologie van Samsung laat al die subtiele details precies zien zoals ze bedoeld zijn. De televisie gebruikt duizenden piepkleine LED-lampjes in het rood, groen en blauw. Hierdoor zie je honderd procent van alle echte kleuren, precies zoals de filmmakers het hebben bedoeld. Daarnaast heeft het scherm van het nieuwste topmodel (R95H) naast een enorm hoge helderheid en een slimme Glare Free-techniek die hinderlijke reflecties tegengaat. Zo spatten alle details van het scherm af, zelfs als de zon overdag recht in je kamer schijnt.
Emoties op het scherm: hoe kleur jouw beleving stuurt
Als kijker geef je je over aan een film en aan wat er op het scherm gebeurt. Ontroerd, geschokt, geamuseerd, verward of opgelucht, veel emoties die je als kijker ervaart gebeuren onbewust. Maar niet voor de regisseur: die bedenkt vooraf welke emoties die wil oproepen en hoe hij of zij dat gaat bereiken.
Kleur speelt daarin een belangrijke rol. Koolhoven: “De hoofdpersoon in Suzy Q, mijn eerste lange film, mist iets in haar leven. Daarom heb ik in de hele film de kleur rood weggelaten. Pas als ze naar de hotelkamer van haar held Mick Jagger gaat, zie je dat die kleur opduikt. In de kamer is de kleur rood overal aanwezig.”
Voor de kinderfilm Knetter kreeg Koolhoven het idee om de actrice die de buurvrouw speelt in elke scène kleren aan te laten doen die dezelfde kleuren hadden als de achtergrond. Zo valt ze in beeld bijna weg tegen haar omgeving. Koolhoven: “Dat paste bij haar karakter en draagt bij aan het verhaal dat ik vertel. Pas aan het einde van de film wordt ze echt gezien door Bonnie, de hoofdpersoon.”
De kracht van licht: sfeer scheppen met seizoenen
Ook licht speelt een essentiële rol in het vertellen van een verhaal. Zoals in Brimstone, zijn internationale westernfilm met onder andere Carice van Houten, Guy Pearce en Kit Harington. Die film is opgedeeld in hoofdstukken, waarbij elk hoofdstuk een seizoen vertegenwoordigt met een eigen kleurenpalet en lichtgebruik. Het zachte licht van de herfst met roodbruine kleuren staat haaks op de scherpe belichting van de lente met zijn felle kleuren.
De sneeuw in kinderfilm Oorlogswinter staat symbool voor iets groters in het verhaal: “Licht brengt natuurlijk sfeer en dat moet passend zijn voor het verhaal. Oorlogswinter gaat over het verlies van onschuld, dus de maagdelijk witte sneeuw was de perfecte setting voor dit verhaal.”
Bij het filmen binnenskamers werd dat idee ook doorgevoerd in de belichting. “Meestal hebben films in de oorlog bruine interieurs, maar wij kozen voor veel witte meubels, kasten, deuren en muren”, legt hij uit. “In combinatie met het blauwige koele licht kreeg die film een heel eigen smoel, heel anders dan andere oorlogsfilms.”
De evolutie van beeldtaal
Door de technologische ontwikkelingen worden de mogelijkheden steeds groter. Er zijn nu dingen mogelijk die voorheen niet konden, zoals kleuraanpassingen op objectniveau, het splitsen van kleuren, en objecten in de nachtelijke lucht toch helder filmen. De kijker profiteert. Koolhoven: “In de nabewerking kun je tegenwoordig digitaal veel preciezer kleuren aanpassen. De wijze waarop cameraman Hoyte van Hoytema het in de film Nope voor elkaar kreeg om de doortekening in de lucht te laten toenemen, had vroeger nooit gekund.”
Hij is dan ook enthousiast over de vele ontwikkelingen en mogelijkheden: “De kleurdiepte en alle nuances tussen de kleuren kunnen steeds beter worden weergegeven. Ik wil dat hele spectrum gebruiken. Een beetje doortekening in het zwart of wit moet dan niet ineens pikzwart of overstralend wit worden weergegeven. Anders had ik het wel zo gefilmd.”
“Als maker zet je alle middelen in die je hebt om een verhaal te vertellen”, legt hij uit. “Dat doe je met een mooi verhaal en goede acteurs, maar natuurlijk ook met goed beeld en geluid. Bekijk je het resultaat op een oude tv, dan krijg je niet de hele range van storytelling die je als regisseur hebt gebruikt. Dan zie je de film niet zoals die bedoeld is en krijg je simpelweg een mindere kijkervaring.”
Levensechte kleuren met Samsung Micro RGB
Zodra je weet hoeveel moeite er in de helderheid en kleur van een film zit, kijk je nooit meer hetzelfde. Samsung Micro RGB combineert slimme AI-technologie met ongekende beeldkwaliteit voor de allerbeste kijkervaring op de bank. Zo geniet je elke dag van prachtig helder beeld met levensechte kleuren, precies zoals de regisseur het heeft bedoeld.